Đánh giá tác động của kinh tế số đến năng suất doanh nghiệp tại Việt Nam
DOI:
https://doi.org/10.33301/JED.VI.3482Từ khóa:
Kinh tế số, năng suất doanh nghiệp, TFP, năng suất lao độngTóm tắt
Nghiên cứu xem xét mối quan hệ giữa kinh tế số và năng suất của doanh nghiệp Việt Nam thông qua hai thước đo gồm năng suất lao động và năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP). Sử dụng dữ liệu bảng cấp doanh nghiệp giai đoạn 2022–2023, nghiên cứu đo lường kinh tế số thông qua việc doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế số lõi, phạm vi tham gia vào các hoạt động kinh tế số và bốn cấu phần gồm phần cứng, phần mềm, nội dung số và dịch vụ nền tảng số/kinh doanh trực tuyến. Kết quả cho thấy doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế số lõi có năng suất lao động cao hơn, nhưng chưa ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về TFP. Phạm vi tham gia hoạt động số chưa có mối liên hệ rõ ràng với năng suất lao động, nhưng có quan hệ dương với TFP. Khi phân rã theo cấu phần, hoạt động phần cứng có mối liên hệ dương với cả năng suất lao động và TFP, trong khi nội dung số có quan hệ âm với năng suất lao động và phần mềm có quan hệ âm với TFP. Phân tích theo đặc điểm doanh nghiệp cho thấy mối liên hệ tích cực giữa hoạt động kinh tế số và TFP thể hiện rõ hơn ở doanh nghiệp quy mô lớn và doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Nhìn chung, kết quả cho thấy mối quan hệ giữa kinh tế số và năng suất doanh nghiệp mang tính không đồng nhất theo loại hoạt động số, quy mô và hình thức sở hữu, qua đó gợi ý sự cần thiết của các chính sách hỗ trợ phù hợp với đặc điểm của từng nhóm doanh nghiệp.
Tài liệu tham khảo
Bloom, N., & Van Reenen, J. (2010). Why Do Management Practices Differ across Firms and Countries? Journal of Economic Perspectives, 24(1), 203–224. https://doi.org/10.1257/jep.24.1.203
Borowiecki, M., Pareliussen, J., Glocker, D., Kim, E. J., Polder, M., & Rud, I. (2021). The impact of digitalisation on productivity: Firm-level evidence from the Netherlands. OECD Economics Department Working Papers, No. 1680, OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/e800ee1d-en
Brynjolfsson, E., & Hitt, L. M. (2000). Beyond Computation: Information Technology, Organizational Transformation and Business Performance. Journal of Economic Perspectives, 14(4), 23–48. https://doi.org/10.1257/jep.14.4.23
Cirera, X., Comin, D., Cruz, M., Lee, K. M., & Martins-Neto, A. (2021). Firm-Level Technology Adoption in Vietnam. Policy Research Working Paper, World Bank. https://doi.org/10.1596/1813-9450-9567
Dinh, H. C., Ngo, T. Q., & Nguyen, D. V. (2023). Firm-level digital technology and Total Factor Productivity in a developing country: Evidence from panel data in Vietnam. Cuadernos de economía, 46(130), 41-55.
Gal, P., Nicoletti, G., Renault, T., Sorbe, S., & Timiliotis, C. (2019). Digitalisation and productivity: In search of the holy grail - Firm-level empirical evidence from EU countries. OECD Economics Department Working Papers, No. 1533, OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/5080f4b6-en
Ha, N. M., Hoang Ngoc, B., & Huynh Mai Tram, N. (2025). Does digital transformation reinforce labor productivity and income in Vietnam? Evidence from quantile on quantile approach. Cogent Economics & Finance, 13(1), 2587500. https://doi.org/10.1080/23322039.2025.2587500
Hess, T. (2014). What is a Media Company? A Reconceptualization for the Online World. International Journal on Media Management, 16(1), 3-8. https://doi.org/10.1080/14241277.2014.906993
James, M., Sree, R., Somesh, K., Hugo, S., Gary, P., Guru, S., & Andrew, Y. (2015). Digital America: A tale of the haves and have-mores. M. G. Institute.
Jorgenson, D., & Stiroh, K. (2000). Raising the Speed Limit: U.S. Economic Growth in the Information Age. Brookings Papers on Economic Activity, 61. https://doi.org/10.1353/eca.2000.0008
Li, H., Zhang, Y., & Li, Y. (2024). The impact of the digital economy on the total factor productivity of manufacturing firms: Empirical evidence from China. Technological Forecasting and Social Change, 207, 123604. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2024.123604
Li, R.-q., Ma, H., & Wang, X. (2024). The Impact of Digital Transformation on Total Factor Productivity of Enterprises. International Journal of Business and Management, 19, 31-31. https://doi.org/10.5539/ijbm.v19n4p31
Ngân hàng Thế giới (2022). The World Bank Knowledge for Change Umbrella Program Phase IV.
Nicoletti, G., von Rueden, C., & Andrews, D. (2020). Digital technology diffusion: A matter of capabilities, incentives or both? European Economic Review, 128, 103513. https://doi.org/10.1016/j.euroecorev.2020.103513
Nucci, F., Puccioni, C., & Ricchi, O. (2023). Digital technologies and productivity: A firm-level investigation. Economic Modelling, 128, 106524. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2023.106524
OECD. (2020). A Roadmap Toward a Common Framework for Measuring the Digital Economy.
Triplett, J. E. (1999). The Solow Productivity Paradox: What do Computers do to Productivity? The Canadian Journal of Economics / Revue canadienne d'Economique, 32(2), 309-334. https://doi.org/10.2307/136425
van Ark, B. G. M. (2016). The Productivity Paradox of the New Digital Economy. International Productivity Monitor, 31, 3-18.
