Tạp chí Kinh tế và Phát triển

Công bố thông tin carbon và hiệu quả tài chính doanh nghiệp: Vai trò của chất lượng thể chế pháp quy

Trần Hồng Vân, Ngô Anh Tín — T6, 30 Th01 2026 00:00:00 +0700

Nghiên cứu nhằm kiểm định mối quan hệ giữa công bố thông tin carbon và hiệu quả tài chính doanh nghiệp, đồng thời làm rõ vai trò điều tiết của chất lượng thể chế pháp quy trong bối cảnh các quốc gia ASEAN-5. Sử dụng dữ liệu bảng của 652 công ty từ năm 2012 đến 2022, nghiên cứu áp dụng mô hình ảnh hưởng cố định (FEM) với sai số chuẩn Driscoll-Kraay và sử dụng phương pháp GMM Hệ thống để kiểm soát vấn đề nội sinh. Kết quả cho thấy không có tác động trực tiếp đáng kể nào của công bố thông tin carbon lên hiệu quả tài chính. Tuy nhiên, nghiên cứu tìm thấy bằng chứng rằng chất lượng thể chế pháp quy đóng vai trò điều tiết tích cực, lợi ích tài chính từ việc công bố chỉ trở nên rõ ràng ở những quốc gia có thể chế vững mạnh, và tác động này đặc biệt rõ nét ở các ngành ô nhiễm cao. Hàm ý là chính sách cần củng cố thực thi pháp luật, còn nhà đầu tư cần phân tích thể chế để sàng lọc cam kết thật và hành vi "tẩy xanh".

Tác động của nền tảng số đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam: Phân tích định tính và hàm ý chính sách

Đỗ Thị Hải Hà, Lê Thùy Linh — T6, 30 Th01 2026 00:00:00 +0700

Nghiên cứu này vận dụng phương pháp phân tích chủ đề (thematic analysis) để làm rõ các cơ chế tác động của nền tảng số đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) tại Việt Nam. Thông qua 12 cuộc phỏng vấn bán cấu trúc với các chủ thể đa dạng bao gồm nhà quản lý SMEs, đại diện nền tảng số, nhà hoạch định chính sách và chuyên gia, nghiên cứu tích hợp lý thuyết hệ sinh thái nền tảng số với lý thuyết năng lực động để phân tích hiện tượng nghiên cứu. Kết quả chỉ ra ba cơ chế chính: (1) hạ tầng công nghệ của nền tảng số tạo lập lợi thế cạnh tranh thông qua việc giảm chi phí giao dịch và mở rộng tiếp cận thị trường; (2) năng lực nền tảng số và năng lực mạng lưới đóng vai trò trung gian trong việc chuyển hóa nguồn lực kỹ thuật số thành lợi thế cạnh tranh; (3) sự phụ thuộc vào nền tảng tạo ra quan hệ quyền lực bất cân xứng, hạn chế khả năng tự chủ chiến lược của SMEs. Về lý thuyết, nghiên cứu làm rõ vai trò kép của nền tảng số trong việc vừa trao quyền, vừa kiểm soát trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển. Về thực tiễn, nghiên cứu đề xuất các hàm ý chính sách nhằm cân bằng phát triển hệ sinh thái số với bảo vệ quyền lợi SMEs.

Phân tích chu kỳ trong chuỗi thời gian tài chính Việt Nam: tiếp cận bằng hàm mật độ phổ

Trần Thị Tuấn Anh — T6, 30 Th01 2026 00:00:00 +0700

Nền kinh tế không tăng trưởng đều đặn theo đường thẳng mà thường dao động quanh một xu thế dài hạn nào đó kết hợp với những dao động ngắn hạn. Bài nghiên cứu này áp dụng phương pháp phân tích phổ để khám phá các chu kỳ tiềm ẩn trong bốn chuỗi thời gian tài chính của Việt Nam đại diện cho thị trường chứng khoán, thị trường ngoại hối và thị trường tiền tệ. Kết quả cho thấy mỗi chuỗi phản ánh những đặc điểm dao động riêng biệt. Tỷ suất sinh lợi VN-Index tiềm ẩn các chu kỳ ngắn hạn 1,5–2 tháng và chu kỳ trung hạn khoảng 6 tháng. Chuỗi tỷ giá VND/USD chứa đồng thời chu kỳ ngắn (1–2 tháng), trung hạn (3–4 tháng) và dài hạn (khoảng 10–11 tháng). Lãi suất liên ngân hàng thể hiện phổ chu kỳ đa tầng với ngắn hạn (khoảng 3,5 tháng), chu kỳ năm (~11 tháng) và dài hạn (1,5–3 năm). Lãi suất trái phiếu chính phủ 5 năm tiềm ẩn nổi bật với các chu kỳ từ 6–11 tháng và chu kỳ dài hạn từ 1,5–3 năm. Sự khác biệt về tính chu kỳ giữa các thị trường hàm ý rằng nhà đầu tư cần chú ý đồng thời đến biến động ngắn hạn do cung–cầu lẫn yếu tố mùa vụ dài hạn, đồng thời nên kết hợp dự báo theo chu kỳ năm để giảm thiểu rủi ro cho danh mục đầu tư.

Chính sách tài khóa và Rủi ro khí hậu trong Kỷ nguyên phát triển bền vững: Tổng quan lý thuyết và hướng nghiên cứu tiềm năng

Nguyễn Quang Bình — T6, 30 Th01 2026 00:00:00 +0700

Bài nghiên cứu này nhằm mục đích tổng quan lý thuyết và phân tích mối quan hệ giữa rủi ro khí hậu và chính sách tài khóa trong bối cảnh phát triển bền vững, thông qua việc hệ thống hóa các lý thuyết nền, khái niệm liên quan và bằng chứng thực nghiệm hiện có. Cụ thể, bài viết phân tích tác động của rủi ro khí hậu đến chính sách tài khóa và phát triển bền vững, đồng thời làm rõ vai trò điều tiết của chính sách tài khóa trong việc giảm thiểu rủi ro, thích ứng và phục hồi khi đối diện với rủi ro khí hậu. Từ đó, nghiên cứu đề xuất ba hướng tiếp cận chính: (1) Phân tích tác động của rủi ro khí hậu đến chính sách tài khóa và phát triển bền vững; (2) Làm rõ vai trò của chính sách tài khóa trong việc ứng phó với rủi ro khí hậu; và (3) Khám phá mối quan hệ ba chiều giữa chính sách tài khóa – rủi ro khí hậu – phát triển bền vững.

Tác động của sự tương đồng cảm nhận và cách thức kể chuyện trong video đến ý định mua: Vai trò trung gian của trải nghiệm dòng chảy và độ tin cậy của người kể chuyện

Nguyễn Thị Thúy, Tô Anh Thơ, Trần Thế Nam — T6, 30 Th01 2026 00:00:00 +0700

Video marketing đang trở thành xu hướng truyền thông của các doanh nghiệp trong bối cảnh tiêu dùng số. Nghiên cứu này đánh giá tác động của sự tương đồng cảm nhận và cách thức kể chuyện trong video đến ý định mua của người tiêu dùng với vai trò trung gian của trải nghiệm dòng chảy và độ tin cậy của người kể chuyện. Dữ liệu thu thập từ 443 người dùng TikTok được phân tích bằng phần mềm SmartPLS 4.1. Kết quả cho thấy sự tương đồng cảm nhận tác động đáng kể đến độ tin cậy của người kể chuyện, cách thức kể chuyện ảnh hưởng tích cực đến trải nghiệm dòng chảy, độ tin cậy của người kể chuyện và trải nghiệm dòng chảy đều làm tăng ý định mua và đóng vai trò trung gian giữa sự tương đồng cảm nhận, cách thức kể chuyện và ý định mua. Kết quả góp phần mở rộng lý thuyết vận chuyển tường thuật, lý thuyết tương đồng trong việc giải thích tác động của video đến ý định mua và đề xuất các hàm ý quản trị nhằm gia tăng ý định mua từ truyền thông video.