Tạp chí Kinh tế và Phát triển

Chống tham nhũng và hành vi nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ tại Việt Nam

2026-01-12T08:50:21+07:00

Nghiên cứu này phân tích tác động của chống tham nhũng đến xu hướng nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam. Sử dụng dữ liệu từ các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết quy mô vừa và nhỏ trong giai đoạn 2006-2022, nghiên cứu này phát hiện ra rằng các nỗ lực chống tham nhũng của Nhà nước ảnh hưởng đáng kể đến quyết định nắm giữ tiền mặt của các doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ. Bên cạnh đó, mối quan hệ giữa chống tham nhũng và mức độ nắm giữ tiền mặt của các nhóm doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ và nhóm doanh nghiệp quy mô lớn đều được chứng minh là phi tuyến tính. Cụ thể, các doanh nghiệp này có xu hướng tăng cường nắm giữ tiền mặt để phòng ngừa rủi ro trong tương lai khi các nỗ lực chống tham nhũng của Nhà nước có thể làm tăng mức độ bất định kinh tế và bất ổn chính trị. Tuy nhiên, mức độ nắm giữ tiền mặt nhanh chóng giảm dần sau một năm khi hoạt động chống tham nhũng giúp cải thiện môi trường kinh doanh, và doanh nghiệp cũng không thể nắm giữ nhiều tiền mặt trong thời gian dài do vấn đề chi phí đại diện và khả năng sinh lời.

Tác động của việc áp dụng Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) đến mức độ chấp nhận rủi ro của doanh nghiệp Việt Nam

2025-11-18T08:51:03+07:00

Từ năm 2025, Bộ Tài Chính yêu cầu áp dụng bắt buộc Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) với một số nhóm doanh nghiệp tại Việt Nam. Nghiên cứu này xem xét tác động của IFRS đến mức độ chấp nhận rủi ro của doanh nghiệp, dựa trên khung lý thuyết Người đại diện (Agency Theory) và Tín hiệu (Signaling Theory). Áp dụng phương pháp Sai biệt kép (Difference-in-Differences - DID) trên 520 công ty niêm yết, giai đoạn 2020–2023, nghiên cứu tìm ra việc áp dụng IFRS làm giảm mức độ chấp nhận rủi ro. Hiệu ứng này mạnh hơn ở các công ty quy mô lớn, tăng trưởng nhanh và có đòn bẩy tài chính cao. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh việc IFRS giúp tăng cường minh bạch, giảm bất cân xứng thông tin và thúc đẩy sự thận trọng trong quản trị rủi ro. Về thực tiễn, nghiên cứu đề xuất chính sách hỗ trợ linh hoạt theo đặc trưng từng nhóm doanh nghiệp để tối ưu hiệu quả áp dụng IFRS tại Việt Nam.

Tài chính hóa và đầu tư bất hiệu quả: bằng chứng từ doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam

2026-01-27T15:11:26+07:00

Nghiên cứu này phân tích tác động của tài chính hóa đến đầu tư bất hiệu quả của 1.363 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam giai đoạn 2016–2024. Đầu tư bất hiệu quả được đo lường bằng phương pháp phần dư tuyệt đối theo Richardson (2006), phản ánh mức độ lệch khỏi đầu tư tối ưu, ước lượng bằng phương pháp System GMM (SGMM) với sai số được hiệu chỉnh Windmeijer. Kết quả thực nghiệm cho thấy tài chính hóa có tác động dương và có ý nghĩa thống kê lên đầu tư bất hiệu quả của doanh nghiệp. Khi tỷ trọng tài sản tài chính gia tăng, mức độ sai lệch của đầu tư so với mức tối ưu cũng tăng lên, ủng hộ quan điểm “lấn át” đầu tư thực. Phân tích sâu cho thấy tác động này chủ yếu thể hiện ở việc làm trầm trọng thêm tình trạng đầu tư dưới mức, trong khi không tìm thấy bằng chứng về ảnh hưởng đối với đầu tư vượt mức. Hiệu ứng của tài chính hóa chỉ có ý nghĩa ở nhóm doanh nghiệp nhỏ, và không còn ý nghĩa ở doanh nghiệp lớn.

Tác động bất đối xứng của tài chính toàn diện số đến bất bình đẳng thu nhập tại Việt Nam: Vai trò điều tiết của chất lượng thể chế

2025-11-03T09:14:51+07:00

Nghiên cứu này xem xét tác động bất đối xứng của tài chính toàn diện số đến bất bình đẳng thu nhập tại Việt Nam giai đoạn 2000-2023, đồng thời đánh giá vai trò điều tiết của chất lượng thể chế. Ứng dụng mô hình ARDL phi tuyến, kết quả cho thấy các cú sốc làm suy giảm tài chính toàn diện số khiến bất bình đẳng gia tăng rõ rệt, trong khi việc mở rộng chỉ giúp giảm bất bình đẳng ở mức hạn chế. Chất lượng thể chế khi được cải thiện làm bất bình đẳng tăng trong ngắn hạn và dài hạn do chi phí tuân thủ và quá trình chuyển đổi, nhưng khi đi cùng tài chính toàn diện số thì thể chế mạnh lại khuếch đại hiệu ứng bình đẳng hóa và hạn chế rủi ro phân phối. Hàm ý chính sách là cần duy trì sự ổn định của hạ tầng tài chính số, ngăn chặn các cú sốc tiêu cực, đồng thời cải thiện chất lượng quản trị và thúc đẩy năng lực số và tài chính để bảo đảm lợi ích tài chính toàn diện số lan tỏa rộng rãi, góp phần giảm bất bình đẳng thu nhập bền vững.

Liệu lãi suất có tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế Nhật Bản trong dài hạn? – Tiếp cận dựa trên mô hình VECM

2025-12-26T09:32:31+07:00

Nghiên cứu này áp dụng mô hình VECM để đánh giá tác động trong dài hạn của lãi suất lên tăng trưởng kinh tế tại Nhật Bản. Dữ liệu theo quý giai đoạn 2004–2024 được xử lý trên STATA17. Kết quả cho thấy ba quan hệ đồng liên kết được xác định, trong đó lãi suất tác động tiêu cực đến tăng trưởng GDP và giữ vai trò trung tâm duy trì cân bằng vĩ mô, vừa gắn với tăng trưởng GDP, vừa điều tiết cung tiền M2 cũng như ảnh hưởng đến tỷ giá. Điều này phản ánh đặc thù chính sách tiền tệ nới lỏng kéo dài của Nhật Bản, khi ngân hàng trung ương sử dụng kết hợp cung tiền và lãi suất để kiểm soát nền kinh tế, còn tỷ giá đóng vai trò kênh phản ứng nhạy. Từ kết quả này, nghiên cứu khuyến nghị tập trung vào việc quản lý cung tiền, phối hợp chặt chẽ công cụ lãi suất và ổn định tỷ giá để duy trì cân bằng vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.