Giải pháp thúc đẩy chuyển đổi kép tại Việt Nam
DOI:
https://doi.org/10.33301/JED.VI.3332Từ khóa:
Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi kép, tăng trưởng bền vữngTóm tắt
Chuyển đổi kép, với sự kết hợp giữa chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, đang trở thành xu hướng phát triển chiến lược của nhiều quốc gia trong bối cảnh biến đổi khí hậu và quá trình số hóa nền kinh tế diễn ra ngày càng sâu rộng. Nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đã coi chuyển đổi kép là nền tảng của mô hình tăng trưởng bền vững, trong đó chuyển đổi xanh đóng vai trò định hướng nhằm giảm phát thải carbon, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn, còn chuyển đổi số đóng vai trò công cụ quan trọng giúp tối ưu hóa quản lý tài nguyên, nâng cao hiệu quả sản xuất và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Tại Việt Nam, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số là hai trong bốn chuyển đổi đóng vai trò trung tâm trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, và đang được thúc đẩy mạnh mẽ thông qua các chiến lược quốc gia về chuyển đổi số và tăng trưởng xanh. Nghiên cứu dưới đây sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng, gồm tổng quan tài liệu, phân tích kinh nghiệm quốc tế, khảo sát thực tế doanh nghiệp và tham vấn chuyên gia để đánh giá quá trình thực hiện chuyển đổi kép tại Việt Nam. Kết quả cho thấy Việt Nam đã đạt được một số kết quả tích cực trong từng quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, song mức độ gắn kết giữa hai quá trình còn hạn chế; do đó, cần tăng cường tích hợp theo hướng chuyển đổi kép nhằm phát huy hiệu ứng cộng hưởng trong nâng cao năng suất, giảm phát thải và đổi mới mô hình tăng trưởng.
Tài liệu tham khảo
Aithal, P. S. (2023). How to create business value through technological innovations using ICCT underlying technologies. International Journal of Applied Engineering and Management Letters, 7(2), 232–292. https://doi.org/10.5281/zenodo.8136520
Bộ Khoa học và Công nghệ (2025). Hạ tầng số quốc gia bứt phá mạnh mẽ, tạo nền tảng cho chuyển đổi số toàn diện. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2026, từ https://mst.gov.vn/ha-tang-so-quoc-gia-but-pha-manh-me-tao-nen-tang-cho-chuyen-doi-so-toan-dien-197251118180215903.htm
Burinskienė, A. & Nalivaikė, J. (2024). Digital and sustainable (twin) transformations: A case of SMEs in the European Union. Sustainability, 16(4), 1533. https://doi.org/10.3390/su16041533
Chau, Q. A., Nguyễn Thị, M. T. & Vũ Kim, H. D. (2026). Issues of equity and efficiency in twin transition in Vietnam from an economic-legal integrated perspective. Prawo i Więź, 60(1). https://prawoiwiez.edu.pl/index.php/piw/article/view/1684/1361
Christmann, A.-S., Crome, C., Graf-Drasch, V., Oberländer, A. M. & Schmidt, L. (2024). The twin transformation butterfly: Capabilities for an integrated digital and sustainability transformation. Business & Information Systems Engineering, 66, 489–505. https://doi.org/10.1007/s12599-023-00847-2
Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể & GIZ (2025). Báo cáo thường niên chuyển đổi kép 2025 – Trí tuệ nhân tạo và tác động đến chuyển đổi kép cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam. https://apiv2.business.gov.vn/medias/AnPham/2b0e9c1a-3b1e-4934-81be-17ea82c22952.pdf
Cục Thống kê (2025). Thông cáo báo chí kết quả điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2026, từ https://www.nso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2025/01/thong-cao-bao-chi-ket-qua-dieu-tra-dan-so-va-nha-o-giua-ky-nam-2024
European Commission (2021). Annual Sustainable Growth Survey 2022. COM(2021) 740 final. Brussels. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52021DC0740
European Commission (n.d.). RRF – How it works. Retrieved on May 5, 2026, from https://reforms-investments.ec.europa.eu/recovery-and-resilience-facility-1/rrf-how-it-works_en
FPT Digital (2024). Báo cáo chuyển đổi xanh trong nông nghiệp. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2026, từ https://digital.fpt.com/report/chuyen-doi-xanh-trong-nong-nghiep
Hammoud, M. S. & Nash, D. P. (2014). What corporations do with foresight. European Journal of Futures Research, 2, Article 42. https://doi.org/10.1007/s40309-014-0042-9
Husain, S., Sohag, K. & Wu, Y. (2022). The response of green energy and technology investment to climate policy uncertainty: An application of twin transitions strategy. Technology in Society, 71, 102132. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2022.102132
Khan, S. J., Dhir, A., Parida, V. & Papa, A. (2021). Past, present, and future of green product innovation. Business Strategy and the Environment, 30(8). https://doi.org/10.1002/bse.2858
Korucuk, S., Aytekin, A., Ecer, F., Karamaşa, Ç. & Zavadskas, E. K. (2022). Assessing green approaches and digital marketing strategies for twin transition via Fermatean fuzzy SWARA-COPRAS. Axioms, 11(12), 709. https://doi.org/10.3390/axioms11120709
Lưu Quý (2025). Những bước tiến trong hạ tầng số Việt Nam. VnExpress. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2026 từ https://vnexpress.net/nhung-buoc-tien-trong-ha-tang-so-viet-nam-4865390.html
Mancuso, I., Petruzzelli, A. M., Panniello, U. & Vaia, G. (2025). The bright and dark sides of AI innovation for sustainable development: Understanding the paradoxical tension between value creation and value destruction. Technovation, 143, 103232. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2025.103232
Montresor, S., & Vezzani, A. (2023). Digital technologies and eco-innovation: Evidence of the twin transition from Italian firms. Industry and Innovation, 30(7), 766–800. https://doi.org/10.1080/13662716.2023.2213179
Muench, S., Stoermer, E., Jensen, K., Asikainen, T., Salvi, M. & Scapolo, F. (2022). Towards a green & digital future: Key requirements for successful twin transitions in the European Union. Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2760/977331
Net Zero 2050 (2025). Việt Nam chính thức khởi động chương trình thí điểm hệ thống giao dịch phát thải (ETS). Truy cập ngày 5 tháng 5 năm 2026, từ https://netzero2050.vn/viet-nam-chinh-thuc-khoi-dong-chuong-trinh-thi-diem-he-thong-giao-dich-phat-thai-ets
Nguyen, T. T. H. (2025). Twin transition in emerging markets: The role of digital capabilities and institutional drivers on green innovation in Vietnam’s logistics sector. Archives of Business Research, 13(12), 139–150. https://doi.org/10.14738/abr.1312.19757
Ookla. (n.d.). Speedtest Global Index. Retrieved July 29, 2026, from https://www.speedtest.net/global-index
Paiho, S., Wessberg, N., Dubovik, M., Lavikka, R. & Naumer, S. (2023). Twin transition in the built environment - Policy mechanisms, technologies and market views from a cold climate perspective. Sustainable Cities and Society, 98, 104870. https://doi.org/10.1016/j.scs.2023.104870
Spaltini, M., Terzi, S. & Taisch, M. (2024). Development and implementation of a roadmapping methodology to foster twin transition at manufacturing plant level. Computers in Industry, 154, 104025. https://doi.org/10.1016/j.compind.2023.104025
Valero-Gil, J., Suárez-Perales, I., Garcés-Ayerbe, C. & Rivera-Torres, P. (2024). Navigating toward the promised land of digitalization and sustainability convergence. Technological Forecasting and Social Change, 202, 123283. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2024.123283
Van Erp, T. & Rytter, N. G. M. (2023). Design and operations framework for the twin transition of manufacturing systems. Advances in Production Engineering & Management, 18(1), 92–103. https://doi.org/10.14743/apem2023.1.459
Vo Thai, H. C., Trinh Hoang, H. H., Tran, M. L. & Hoang, T. T. (2026). Unlocking the synergistic effect of technological innovation and resource orchestration on twin transitions: Implications for firm performance in Southeast Asia enterprises. Journal of Strategy & Innovation, 37(1), 200563. https://doi.org/10.1016/j.jsinno.2026.200563
Vũ Khuê (2026). Kết hợp cơ chế khuyến khích và bắt buộc để phát triển Hydrogen giao thông. VnEconomy. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2026 từ https://vneconomy.vn/ket-hop-co-che-khuyen-khich-va-bat-buoc-de-phat-trien-hydrogen-giao-thong.htm
World Bank (n.d.-a). Individuals using the Internet (% of population) – Viet Nam [Data set]. World Development Indicators. Retrieved on June 5, 2026, from https://data.worldbank.org/indicator/IT.NET.USER.ZS?locations=VN
World Bank (n.d.-b). Forest area (% of land area) – Viet Nam [Data set]. World Development Indicators. Retrieved on June 5, 2026, from https://data.worldbank.org/indicator/AG.LND.FRST.ZS?locations=VN
