Tác động của mức độ sẵn sàng cho nền kinh tế số đến năng suất lao động tại Việt Nam giai đoạn 2002-2023
DOI:
https://doi.org/10.33301/JED.VI.2903Từ khóa:
Chỉ số sẵn sàng mạng lưới, Mức độ sẵn sàng cho nền kinh tế số, Năng suất lao độngTóm tắt
Nghiên cứu phân tích tác động của mức độ sẵn sàng cho nền kinh tế số đến năng suất lao động tại Việt Nam trong giai đoạn 2002–2023. Mức độ sẵn sàng cho nền kinh tế số được đo lường bằng Chỉ số Sẵn sàng Mạng lưới (Network Readiness Index – NRI), trong khi năng suất lao động được đo bằng giá trị gia tăng thực bình quân trên mỗi lao động theo giá cố định. Nghiên cứu sử dụng phương pháp ARDL trên dữ liệu chuỗi thời gian nhằm xem xét tác động động và phân biệt giữa các độ trễ thời gian. Kết quả cho thấy không tồn tại mối quan hệ đồng liên kết giữa mức độ sẵn sàng cho nền kinh tế số và năng suất lao động trong dài hạn, ổn định mà có mối quan hệ trong trung hạn (độ trễ 2–3 năm), do đó việc thiết kế và đánh giá chính sách cần tính đến độ trễ chuyển hóa này.
Tài liệu tham khảo
Acemoglu, D., Akcigit, U., Bloom, N., & Kerr, W. R. (2018). Innovation, reallocation, and growth. American Economic Review, 108(11), 3450–3491. https://doi.org/10.1257/aer.20130470
Acemoglu, D., & Restrepo, P. (2018). The race between man and machine: Implications of technology for growth, factor shares, and employment. American Economic Review, 108(6), 1488–1542. https://doi.org/10.1257/aer.20160696
ADB. (2021). Reaping the benefits of Industry 4.0 through skills development in Viet Nam. https://www.adb.org/publications/series/reaping-benefits-industry-skills-development
Autor, D. H. (2015). Why are there still so many jobs? The history and future of workplace automation. Journal of Economic Perspectives, 29(3), 3–30. https://doi.org/10.1257/jep.29.3.3
Báo Điện tử Chính phủ. (2023). Việt Nam cần làm gì để nâng cao năng suất lao động? https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/viet-nam-can-lam-gi-de-nang-cao-nang-suat-lao-dong-119230913164524863.htm
Bresnahan, T. F., Brynjolfsson, E., & Hitt, L. M. (2002). Information technology, workplace organization, and the demand for skilled labor: Firm-level evidence. The Quarterly Journal of Economics, 117(1), 339–376. https://doi.org/10.1162/003355302753399526
Brynjolfsson, E., & Hitt, L. M. (2000). Beyond computation: Information technology, organizational transformation, and business performance. Journal of Economic Perspectives, 14(4), 23–48. https://doi.org/10.1257/jep.14.4.23
Brynjolfsson, E., & Hitt, L. M. (2003). Computing productivity: Firm-level evidence. Review of Economics and Statistics, 85(4), 793–808. https://doi.org/10.1162/003465303772815736
Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2014). The second machine age: Work, progress, and prosperity in a time of brilliant technologies. W. W. Norton & Company.
Chính phủ. (2023). Nghị quyết số 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước và cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2023. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. https://vanban.chinhphu.vn/?docid=207258&pageid=27160
Corrado, C., Haskel, J., Jona-Lasinio, C., & Iommi, M. (2017). Knowledge spillovers, ICT and productivity growth. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 79(4), 592–618. https://doi.org/10.1111/obes.12171
Corrado, C., Haskel, J., Jona-Lasinio, C., & Iommi, M. (2022). Intangible capital and modern economies. Journal of Economic Perspectives, 36(3), 3–28. https://doi.org/10.1257/jep.36.3.3
Dutta, S., & Lanvin, B. (2020). The network readiness index 2020: Accelerating digital transformation in a post-COVID global economy. Portulans Institute.
Dutta, S., & Lanvin, B. (2023). The network readiness index 2023: Trust in a network society: A crisis of the digital age. Portulans Institute.
Goldfarb, A., & Tucker, C. (2019). Digital economics. Journal of Economic Literature, 57(1), 3–43. https://doi.org/10.1257/jel.20171452
Haltiwanger, J., Jarmin, R. S., & Miranda, J. (2013). Who creates jobs? Small vs. large vs. young. The Review of Economics and Statistics, 95(2), 347–361. https://doi.org/10.1162/REST_a_00288
ILO (1999). Key indicators of the labour market (KILM). International Labour Office.
Irwin, A., Nchofoung, T. N., & Meniago, C. (2025). Digital transformation, institutional quality and productivity in Sub-Saharan Africa. Telecommunications Policy.
Nguyen Minh Ha, B., Hoang Ngoc, B., & Nguyen Huynh Mai Tram, N. (2025). Does digital transformation reinforce labor productivity and income in Vietnam? Evidence from quantile-on-quantile approach. Cogent Economics & Finance, 13(1), 2587500. https://doi.org/10.1080/23322039.2025.2587500
Mankiw, N. G., Romer, D., & Weil, D. N. (1992). A contribution to the empirics of economic growth. The Quarterly Journal of Economics, 107(2), 407–437. https://doi.org/10.2307/2118477
Meijer, A. (2015). E-governance innovation: Barriers and strategies. Government Information Quarterly, 32(2), 198–206. https://doi.org/10.1016/j.giq.2015.01.001
North, D. C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge University Press.
OECD. (2001). Measuring productivity: OECD manual—Measurement of aggregate and industry-level productivity growth. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264194519-en
OECD. (2004). The economic impact of ICT: Measurement, evidence and implications. OECD.
OECD. (2019). Measuring the digital transformation: A roadmap for the future. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264311992-en
OECD. (2020). OECD digital economy outlook 2020. OECD Publishing.
Ohno, K. (2009). Avoiding the middle-income trap: Renovating industrial policy formulation in Vietnam. ASEAN Economic Bulletin, 26(1), 25–43. https://doi.org/10.1355/AE26-1C
Portulans Institute (2024). Network readiness index 2024: Benchmarking the future of the network economy. Portulans Institute.
Rodrik, D. (2007). One economics, many recipes: Globalization, institutions, and economic growth. Princeton University Press.
Romer, P. M. (1990). Endogenous technological change. Journal of Political Economy, 98(5, Pt. 2), S71–S102. https://doi.org/10.1086/261725
Schumpeter, J. A. (1934). The theory of economic development. Harvard University Press.
Schwab, K. (2016). The fourth industrial revolution. World Economic Forum.
Shen, W., Avotra, A. A. R. N., Yu, X., & Zhong, S. (2025). The effect of digitalization on total factor productivity: A dynamic capabilities perspective. Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1672. https://doi.org/10.1057/s41599-025-05938-x
Solow, R. M. (1956). A contribution to the theory of economic growth. The Quarterly Journal of Economics, 70(1), 65–94. https://doi.org/10.2307/1884513
Tổng cục Thống kê. (2021). Báo cáo năng suất lao động Việt Nam năm 2020. Nhà xuất bản Thống kê.
UN. (2022). E-government survey 2022: The future of digital government. United Nations.
UNCTAD. (2021). Technology and innovation report 2021: Catching technological waves: Innovation with equity. https://unctad.org/webflyer/technology-and-innovation-report-2021
